080-5519598 (คุณแก้ว) plarnkhoi@hotmail.com

อันที่จริงเพราะถ้อยคำที่ใช้พูดถึงนิพพานว่า ธรรมสูงสุด และคำอื่นที่มีความหมายในทำนองเดียวกันนี้ จึงทำให้เข้าใจกันโดยมากว่านิพพานเป็นธรรมสุดเอื้อมสำหรับบุคคลทั่วไป จนถึงเข้าใจว่าเป็นธรรมที่อยู่เกินวิสัยจะได้จะถึง ฉะนั้น ก็ควรทำความเข้าใจในเรื่องนี้ว่า ถ้อยคำที่พูดนั้น ก็อาจต้องพูดเช่นนั้น เพราะเมื่อว่าถึงขั้นของการปฏิบัติของการถึงนิพพานก็นับว่าเป็นขั้นสูงสุด ดังกล่าวเหมือนอย่างขั้นบันไดที่จะขึ้นไปสู่ตึกสูงหรือที่สูง …ก็จะต้องมีขั้นสูงสุด… ฉะนั้น เมื่อกล่าวเทียบดั่งนี้แล้ว จะใช้ความคิดสักหน่อยหนึ่ง ก็จะมองเห็นว่า มีขั้นต่ำขึ้นไป เหมือนอย่างบันไดนั้น ย่อมมีขั้นต่ำขึ้นโดยลำดับ เมื่อขึ้นบันไดตั้งแต่ขั้นต่ำไปทีละขั้น …ก็ย่อมจะขึ้นถึงขั้นสูงสุด….

 

สมเด็จพระญาณสังวร